Nhiều doanh nghiệp nhỏ chạy quảng cáo, làm nội dung đều đặn nhưng khách vẫn ít, vì thông điệp đang nói với tất cả mọi người và vì thế không ai thấy mình trong đó. Đây là vấn đề mà mô hình STP giải quyết: chia khách hàng thành từng nhóm, chọn nhóm phù hợp nhất và định vị thương hiệu thật rõ trong mắt nhóm đó. Bài này giải thích stp trong marketing bằng ngôn ngữ dễ hiểu, kèm ví dụ cho shop nhỏ và những sai lầm thường gặp.
STP trong marketing là gì

STP là viết tắt của ba bước: Segmentation (phân khúc thị trường), Targeting (chọn thị trường mục tiêu) và Positioning (định vị). Ba bước này đi theo thứ tự:
- Segmentation: chia khách hàng tiềm năng thành những nhóm có đặc điểm và nhu cầu giống nhau.
- Targeting: chọn một hoặc vài nhóm phù hợp nhất để tập trung phục vụ.
- Positioning: xác định hình ảnh bạn muốn để lại trong tâm trí nhóm khách đã chọn.
Nói đơn giản: STP trả lời ba câu hỏi, khách của tôi chia thành những nhóm nào, tôi nên phục vụ nhóm nào và tôi muốn họ nhớ đến mình như thế nào.
Vì sao doanh nghiệp nhỏ cần STP trong marketing

Doanh nghiệp nhỏ không thể phục vụ tất cả mọi người, nên dùng STP trong marketing mang lại những lợi ích thiết thực:
- Tập trung nguồn lực: ngân sách quảng cáo và thời gian làm nội dung dồn vào nhóm khách có khả năng mua cao nhất.
- Thông điệp rõ ràng hơn: nói đúng điều nhóm khách quan tâm.
- Tránh cạnh tranh trực diện về giá: khi có định vị riêng, khách chọn bạn vì lý do khác ngoài giá.
- Dễ đo lường: bạn biết đang nhắm ai nên dễ đánh giá chiến dịch có hiệu quả không.
Nếu chưa có hình dung rõ về khách, bạn có thể bắt đầu với bài chân dung khách hàng và insight khách hàng là gì.
Segmentation: chia khách hàng thành từng nhóm

Bạn có thể chia khách theo nhiều tiêu chí:
| Tiêu chí | Ví dụ |
|---|---|
| Nhân khẩu học | Độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp, thu nhập |
| Địa lý | Khu vực sống, gần cửa hàng hay mua online |
| Hành vi | Mua thường xuyên, mua theo dịp, so sánh nhiều nơi |
| Nhu cầu | Cần rẻ, cần nhanh, cần chất lượng, cần tư vấn |
| Tâm lý | Thích mới lạ, thích an toàn, quan tâm môi trường |
Bạn không cần dùng hết các tiêu chí. Hãy chọn hai hoặc ba tiêu chí làm cho nhóm khách thực sự khác nhau ở cách họ chọn mua.
Targeting: chọn nhóm khách hàng mục tiêu

Sau khi chia nhóm, hãy cân nhắc từng nhóm theo các câu hỏi:
- Nhóm này đủ lớn để kinh doanh không?
- Họ có nhu cầu thật và có khả năng chi trả không?
- Mình có phục vụ tốt hơn đối thủ không?
- Có dễ tiếp cận qua kênh mình đang dùng không?
Doanh nghiệp nhỏ thường nên chọn một nhóm chính và một nhóm phụ. Dùng phân tích SWOT trong marketing để đánh giá điểm mạnh của mình so với từng nhóm trước khi quyết định.
Positioning: định vị thương hiệu trong tâm trí khách

Định vị là điều bạn muốn khách nhớ khi nghĩ đến thương hiệu. Một cách làm đơn giản:
- Chọn hai tiêu chí khách quan tâm: ví dụ giá và mức độ tư vấn, hoặc phong cách và sự tiện lợi.
- Đặt đối thủ và bản thân lên sơ đồ hai trục.
- Tìm khoảng trống mà khách cần nhưng ít người đáp ứng.
- Viết một câu định vị: “Chúng tôi giúp [nhóm khách] giải quyết [vấn đề] bằng [cách khác biệt]”.
Định vị tốt gắn chặt với USP là gì: điểm khác biệt có thể chứng minh được chứ không chỉ là khẩu hiệu.
Ví dụ áp dụng STP trong marketing cho shop nhỏ

Đây là ví dụ minh họa (không phải số liệu thật) cho một shop thời trang nhỏ:
- Segmentation: chia khách thành nhân viên văn phòng cần đồ đi làm, sinh viên thích đồ trẻ trung và mẹ bỉm cần đồ thoải mái.
- Targeting: shop chọn nhân viên văn phòng nữ làm nhóm chính vì shop gần khu văn phòng và có kinh nghiệm tư vấn phối đồ.
- Positioning: “Đồ đi làm thoải mái, phối nhanh trong 5 phút mỗi sáng”.
Từ định vị này, shop biết nên quay video phối đồ đi làm, chạy quảng cáo quanh khu văn phòng và viết nội dung xoay quanh sự tiện lợi. Nếu muốn lên kế hoạch nội dung theo định vị, xem bài kế hoạch content marketing.
Sai lầm thường gặp khi dùng STP trong marketing

- Chọn quá nhiều nhóm mục tiêu: nguồn lực bị chia nhỏ, thông điệp lại mờ nhạt.
- Phân khúc theo cảm tính: không có dữ liệu hay trao đổi thật với khách.
- Định vị khác với thực tế: hứa một đằng, làm một nẻo sẽ mất niềm tin.
- Làm một lần rồi để đó: thị trường và khách thay đổi nên cần xem lại định kỳ.
- Không kết nối STP với hành động: có định vị nhưng nội dung và quảng cáo vẫn nói chung chung.
Hãy xem STP là la bàn cho mọi hoạt động marketing, từ nội dung đến quảng cáo và chăm sóc khách. Nếu bạn muốn nhìn tổng quan trước khi đi sâu, hãy đọc bài marketing online là gì.
Câu hỏi thường gặp
STP khác gì với chân dung khách hàng?
STP là quy trình chọn thị trường: chia nhóm, chọn nhóm và định vị. Chân dung khách hàng là mô tả chi tiết một nhóm khách đã chọn. Thường bạn làm STP trước, rồi lập chân dung cho nhóm mục tiêu.
Doanh nghiệp nhỏ có cần làm STP không?
Có. Doanh nghiệp nhỏ có nguồn lực hạn chế nên càng cần chọn nhóm khách rõ ràng. Bạn không cần làm phức tạp, chỉ cần trả lời được ba câu hỏi: khách chia thành nhóm nào, chọn nhóm nào, muốn được nhớ ra sao.
Nên làm STP trước hay lên kế hoạch quảng cáo trước?
Nên làm STP trước. Khi đã biết nhóm khách và định vị, bạn mới chọn được kênh, thông điệp và ngân sách phù hợp cho kế hoạch quảng cáo.
Bao lâu cần xem lại STP một lần?
Không có chu kỳ cố định, nhưng nên xem lại khi thị trường thay đổi, có đối thủ mới, khi bạn ra sản phẩm mới hoặc khi hiệu quả marketing giảm. Nhiều doanh nghiệp rà soát mỗi năm một lần.
Nhận tư vấn áp dụng STP trong marketing
Nếu bạn muốn có người đồng hành xác định nhóm khách, định vị và lên kế hoạch marketing, hãy xem dịch vụ marketing online hoặc ghé trang chủ dịch vụ marketing online HCM. Bạn có thể nhắn qua Zalo để được tư vấn áp dụng stp trong marketing phù hợp với quy mô và ngành nghề của mình.
Thông tin liên hệ
- Địa chỉ: 338/26 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Dĩ An, TP. HCM
- Điện thoại: 0789 416 866
- Email: bivamact@gmail.com
- Website: dichvumarketingonlinehcm.com
